dünya gazetesi

25/08/2007

Bin 500 ağaçtan 75 ton kabuklu ceviz alınabiliyor / 100 dekarlık ceviz bahçesi

Üretimin yurtiçi tüketimi karşılayacak düzeyde olmaması nedeniyle büyük oranda ceviz ithalatı yapılan Türkiye’de talebin üretim ile karşılanabilmesi amacıyla son yıllarda ceviz konusundaki yatırımlarda artış dikkat çekiyor. Pazar sorunu yaşanmayan ve Türkiye için gelecek vaad eden bir alan olan ceviz yetiştiriciliği konusuna girişimcilerin ilgisi de her geçen gün artıyor. 

450 bin TL kazanç getiriyor

Ceviz yetiştiriciliğinde uzman olan araştırmalarıyla ve yaptıkları çalışmalarıyla dikkat çeken Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça son zamanlarda ceviz konusunda ciddi yatırımların yapıldığını söyleyerek, cevize önemli bir ilginin başladığını belirtiyor. Türkiye’de cevizin önünün açık olduğunu vurgulayan Akça, “Özellikle Hazine ve bozuk orman alanlarının ağaçlandırma kapsamında kiralanmasının önünün açılması Türkiye’de büyük ceviz bahçelerinin kurulması için bir fırsat yaratmıştır. Kapama ceviz bahçeleri için ayrıca teşvikler de söz konusudur” diyerek, bu alanın yatırım için cazipliğine işaret ediyor.

 

Karlı bir yatırım alanı…

“Uygun ekolojide, uygun toprakta, doğru çeşit ile kurulan bir ceviz bahçesi karlı bir yatırımdır” diye konuşan Prof. Dr. Yaşar Akça, ceviz yetiştiriciliği işine soyunacak olan girişimcileri uygun toprak ve çeşit seçilmesi konusunda uyarıyor.

Akça, “Ekolojik şartlar iyi incelenmeden çeşitlerin genetik yapıları araştırılmadan sadece aşılı ceviz kavramı ile konuya yaklaşan ve ceviz bahçeleri kuran birçok yatırımcı özellikle yanlış çeşit ile işe başladıkları için çok önemli sorunlar yaşamaktadırlar” diyerek, karlı bir yatırım için de en az 100 dekardan işe başlanması gerektiğini vurguluyor. Akça, kritik değerin 100 dekar olduğunun da altını çiziyor.

Toprak seçmiyor, ancak çeşit önemli

Panç Fidancılık sahibi Bayram Panç da yatırım yaparken çeşit seçimine dikkat çekiyor. Türkiye’nin her bölgesinde ceviz yetiştiriciliğinin yapıldığını ve ceviz ağacının toprak seçmediğini belirten Panç, “Önemli olan her bölgeye uygun çeşitlerin belirlenerek doğru şekilde o bölgeye gönderilmesidir. Bu alanda dikim yapacak kişilere tavsiyelerimiz hangi bölgede ekim yapacak o bölgeye uygun çeşidin alınıp yöreye ekilmesidir” diyor.

Ceviz yetiştiriciliğinde öne çıkan illeri Adıyaman, Amasya, Kastamonu, Maraş, Tokat, Denizli, Bursa ve Tekirdağ olarak sıralayan Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça, fidan çeşitleri ile ilgili görüşlerini de şöyle dile getiriyor: “Türkiye’nin en önemli sorunu çeşit sorunudur. Geç yapraklanan ve yan dallarda meyve veren en az 12-15 gr kabuklu ağırlığa sahip iç oranı en az yüzde 50 olan iç rengi beyaz çeşitler aranan çeşitlerdir. İlkbahar geç don riski olan yerlerde geç yapraklanan çeşitler seçilmelidir. Bugün Türkiye’de pazarlanan yabancı ve yerli çeşitlerde karmaşa vardır. Gerçek ismine doğru çeşitlere ait fidan bulmak çok zor. Özellikle yabancı çeşitlerin birçoğunun gerçek çeşitler olmadığı kesin. Virüsten temiz fidan bulmak artık çok zor görülmektedir. Yapılacak iş yatırımlar yapılmadan önce konu uzmanlarıyla çok ince araştırma ve inceleme yapmak gerekir.”

1 dekara 20 ceviz fidanı dikilebiliyor

Ceviz yetiştiriciliğine karar verip uygun yer ve toprak seçiminden sonraki aşama ise dikilecek olan fidan çeşidi ve sayısı. Fidan çeşidinin de büyük önem taşıdığı ceviz yetiştiriciliğinde dekara dikilecek fidan sayısı çeşide ve toprağa göre değişkenlik gösteriyor. Toprak koşulları ve çeşit seçimine göre değişmekle birlikte 1 dekara 15-20 adet ceviz dikmenin mümkün olduğu söyleniyor. Hatta farklı anaç ve özel çeşitlerle dekara 40 fidan da dikilebildiği belirtilirken, 100 dekar bir bahçe için bin 500-4 bin ağaç dikmenin mümkün olduğu kaydediliyor. Ortalama sekiz TL adet/fidan hesabı ile 100 dekar bir alana 12 bin ila 32 bin TL fidan masrafı gerektiği vurgulanırken, damla sulama sistemlerinin arazi koşullarına göre değiştiği bu nedenle kesin bir rakam söylemenin mümkün olmadığı da kaydediliyor. Bu arada damla sulama sistemi için beş yıl faizsiz kredi olanağı bulunduğuna işaret edilirken, ayrıca dekar başına ceviz bahçesi için 200-250 TL teşvik verildiğine de dikkat çekiliyor.

Bazı ulusal çeşitler ilk beş ylda verime geçiyor

Yan dallarda meyve veren Chandler, Pedro, Serr, Payne gibi yabancı çeşitlerle Akça 1 gibi bazı ulusal çeşitlerin dikim yılından itibaren ilk beş yıl içinde verime geçebildiğini söyleyen Prof. Dr. Yaşar Akça, “Beş yılda 10 kg, 10 yılda 25-30 kg, ileriki yıllarda ise en az 35-50 kg/ağaç verim almak mümkündür” diyerek, bunun da uygun ekoloji ve uygun toprakta gerçekleşebilecek rakamlar olduğunun da altını çiziyor. 100 dekarlık bir bahçeden tam verim çağında bin 500 ağaç için 75 ton kabuklu ceviz alınabildiğini söyleyen Akça, “Şu anki rakamlarla bu üretim değerinin finan karşılığı 450 bin TL’dir. Pazar marka ürün için vardır. Standart olmayan çeşitleri belli olmayan kalitesiz meyvelerin markalaşamayacağı ve pazarlanamayacağı kesindir. Her meyvenin üzerinde markası olan sınıflandırılmış ve ambalajlanmış, gıda güvenlik zinciri sağlanmış, izlenebilirliği kayıt altına alınmış bir ürün elbetteki uluslararası pazarlarda rekabet üstünlüğüne sahip ürünler olacaktır.”

Prof. Dr. Yaşar Akça, cevizin gelecek yüzyılın meyvesi olduğunu söylüyor:”En büyük hayalim Kelkit havzasına 100 bin ceviz dikmek”

“Ceviz, gelecek yüzyılın meyvesi” diyen Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça, cevizin kırsal kalkınmada öncelikli bir üretim kolu olması gerektiğini vurguluyor. 5 dekar ceviz bahçesi olan bir köylünün 50 ağaçtan yılda 2.5 ton kabuklu ceviz almasının mümkün olduğunu söyleyen Akça, “Şu anki fiyatlarla bu ürünün karşılığı 12 bin 500 TL civarıdır. Bu rakam aile bütçesine her ay bin TL katkı demektir” diyor. Gelişmiş ülkelerde ceviz tüketiminin çok yüksek Türkiye’de ise düşük olduğunu dile getiren Akça, tüketim miktarını artırmanın yollarını bulmak gerektiğini vurguluyor. Akça konuşmasına şöyle devam ediyor: “Özellikle beslenme sorunu yaşanan bölgelerimizde ilköğretim çağındaki çocuklarımıza her gün beş ceviz yedirmeyi planlıyoruz. Türkiye’nin farklı 10 bölgesinde kırsaldan seçilen yörelerde toplam bin çocuğumuza 12 ay süreyle düzenli olarak 25 g/gün hesabıyla ceviz yedirip çocukların zeka başta olmak üzere sağlık değişimlerini takip etmek istiyoruz. Ayrıca kalp hastası kolestrol ve trigiserid oranı yüksek yaşlı nüfus içinde benzersiz bir projemiz var. Ancak bu projelerin yürümesi için maddi kaynak sorunu yaşıyoruz. Bu bağlamda sponsorlar arıyoruz.”

Öte yandan Kelkit Vadisi’nin Türkiye’nin ceviz vadisi olması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Yaşar Akça, en büyük hayalinin Kelkit havzasına 100 bin ceviz fidanı dikmek olduğunu söyleyerek, “Sayın Valimiz Ayhan Nasuhbeyoğlu ile başlattığımız ancak yarım kalan projemizi tekrar gündeme getirecek yetkililere ihtiyacımız vardır” diyor. Sayın Nasuhbeyoğlu’nun Hakkari’ye 25 bin ceviz fidanı diktiğini kaydeden Yaşar Akça, “Bu vadide ceviz ormanları kurmak zorundayız” diye konuşuyor.

Yatırıma başlamadan önce neler yapılmalı?

- Ekolojik ve toprak koşulları değişik boyutlardan incelenerek, riskler gözden geçirilmeli.

- Çeşit seçimi konusunda dikkatli davranılmalı.

- Kaliteli ve yeterli sulama suyu temin edilmeden yatırım yapılmamalı.

- Sulama sistemi olarak damla ve mini yağmurlama kullanılmalı.

- Toprak ve su analizi olmazsa olmaz konulardır.

- Tuzluluk ve PH konusuna özen gösterilmeli.

- Kesinlikle iyi bir toprak hazırlığının fidan gelişimini etkilediği unutulmamalı.

Bahçe kurmak isteyenlere yol gösteriyor

1989 yılından bugüne ceviz ıslahı başta olmak üzere kapama bahçelerin kurulması, çeşit seçimi, sulama, gübreleme, hastalık ve zararlılar, hasat, hasat sonrası ve ekonomi başta olmak üzere ceviz konusunda çalışan Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça, akademik kariyerinde ağırlıklı olarak çalıştığı tek konunun ceviz olduğunu belirtiyor. Türkiye’de ceviz yetiştiriciliğini geliştirmek amacıyla Türkiye Birinci Ulusal Ceviz Sempozyumu Başkanlığını da üstlendiğini kaydeden Akça, ceviz ile ilgili diğer çalışmaları hakkında ise şunları anlatıyor: “2001 yılından bugüne Türkiye Ulusal Ceviz Çalışma Grubu Başkanlığı’nı yürütüyorum. Bu çalışma grubu her yıl farklı ceviz bölgelerinde toplanarak yetiştiricilerle akademisyenleri, iş adamlarını bir araya getirip yerel ve ulusal sorunların çözümü için ortak akıl toplantıları yapmaktadır. Ayrıca akademisyenlerin yaptıkları araştırma bulguları çiftçilere duyurulmaktadır. 2006 yılında kurduğum Ceviz Derneği ile ise Türkiye’de ceviz konusunda gündem oluşturmaya çalışıyorum.”

Son günlerde çalışmalarını özellikle ceviz kabuğu soyma makinesi ile ceviz kırma makinesi üzerine yoğunlaştırdığını söyleyen Yaşar Akça, geç yapraklanan ve verimli İlkbahar geç donlardan diğer çeşitlere göre çok daha az etkilenen yeni ceviz tipi Akça 1 ceviz tipinin ıslahı konusundaki melezleme çalışmalarına devam ettiğini kaydediyor. Akça, “Özellikle 100 dekar ve üzeri ceviz bahçesi kurmak isteyen herkese arazi seçimi, çeşit seçimi, bahçe kurulması ve bahçe yönetimi konusunda yardım ediyorum” diyerek, TEMA’nın ceviz danışmanı olarak da görev yaptığını vurguluyor. Eğer siz de ceviz bahçesi kurmak istiyor ve bu konuda Prof. Dr. Yaşar Akça’dan yardım almak istiyorsanız kendisine 0 533 554 04 11 – 0 544 352 18 60 numaralı telefonlardan ulaşabilirsiniz.

Nereden fidan alınır?

Ceviz fidanı almak isteyen yatırımcılara önerimiz Panç Fidancılık‘ın kapısını çalmaları. Ceviz fidanı yetiştiriciliğine 1992 yılında başlayan yurtdışına da ceviz fidanı gönderen Panç Fidancılık, yatırımcının yöresine giderek keşif yapıyor ve oradaki iklim şartlarına göre fidan veriyor. Öte yandan Tarım Bakanlığı’nın sertifika verdiği büyük kuruluşlardan da fidan temin edilebiliyor. PançFidancılık sahibi Bayram Panç, “Dikkat edilmesi gereken en önemli husus, aşılı ve sertifikalı fidan kullanılmasıdır. Son zamanlarda aşılı fidan satıyoruz diye çekirdekten yetişen fidanlar satılmaktadır. Bu fidanların ürünleri çok küçük ve sert kabuklu olmaktadır” diyerek yatırımcıları da uyarıyor. Siz de fidan temini için 0 532 644 35 86 numaralı telefondan Panç Fidancılık‘a ulaşabilirsiniz.

Bayram Panç , canlı yayın konuğu olduğu Reel Sektör programında Türkiye’de fidancılık üzerine soruları yanıtlıyor.